Heb jij dat ook weleens? Dat je bij een onenigheid, of nog erger, een regelrechte ruzie, niet de juiste woorden kunt vinden? Dat je ’s avond in je bed pas de cruciale opmerking te binnen schiet en dat je de onmacht voelt knagen?

Schrijvers hebben daar geen last van, de figuren in hun boeken staan nooit met een mond vol tanden. Schrijvers construeren situaties waarop ze vervolgens zelf, in allerlei vormen en in een voor hen geschikte tijd reageren. Niet zelden gebeurt het dat de alinea, die de ene dag is geschreven, de andere dag zijn oorspronkelijke waarde kwijt is. Heerlijk dus, dat schrijven en schrappen, want uiteindelijk staat er toch wat er echt wordt bedoeld.

Kort gezegd: schrijvers van fictieve romans verzinnen eerst een verhaal om er vervolgens zelf op te reageren. In de fictie van het romanschrijven, komt een boek dus tot stand door fantasie, met daarbij de kunst van het schrijven: het één kan hierbij niet zonder het ander. Het zal duidelijk zijn dat iemand die oogstrelend schrijft, maar niets heeft te vertellen, ook geen goed product op tafel kan brengen.

Wat maakt schrijven, in die zin nou zo leuk? Harry Mulisch zei ooit “Het verhaal volgt niet alleen de schrijver, de schrijver dient ook het verhaal te volgen.” In zijn visie is de verhaallijn (de plot) dan wel verzonnen, maar moet er nog op worden gereageerd. En juist dat reageren, kan op allerlei manieren.

De plot vertelt wat voor type verhaal het is en waar het verhaal over gaat. Een aantal bekende types zijn: liefdesverhalen, thrillers in allerlei vormen en whodunits. Een verhaal beginnen zonder plot ligt niet voor de hand, maar de ontknoping (clou) hoeft niet per se direct bekend te zijn. Die kan ook vorm krijgen gedurende het schrijfproces. In het volgen van de plot wordt gefantaseerd hoe de verschillende figuren reageren op de bedachte verhaallijn: dat nu, is het avontuur dat de schrijver aangaat met zijn zelfbedachte verhaal. Ook als de plot niet wordt verzonnen, zoals bij een autobiografie of bij geschiedenis, is het aan de schrijver hoe hij het opschrijft en hoe hij kleur geeft aan het geheel.

Ik vergelijk het schrijven van een verhaal weleens met de opbouw van een ui. De stam van de ui gaat van punt naar punt, maar eenmaal onderweg wordt het lichaam laag voor laag gevormd. Tegen het einde van het verhaal moet de stam weer worden opgezocht; het moet immers een kloppend geheel worden. Op weg naar die punt wordt de fantasie van de schrijver meer en meer beperkt. Helemaal op het einde rest hem nog de zorg om de clou zo spannend mogelijk te beschrijven, ook al is voor hem de lol er dan al af.

Paul Waterman



Laatste Pöezie

  • Lommerrijk

      In de steense stad had ik gelopen mooi, doch kaal en heet Toen vond ik moe en bezweet de groene hemel Onder het lommerijke lieve loof van de bomen op plaza van Hoof droom ik in gedachten en keer[.....]

  • Tweede leven

    vooruit we nemen hem al leest het blad als een oud beduimeld boek passen onze knieën niet in tijdgeslepen kuilen bevechten stoelen een plek tussen zijn poten   trots draagt de tafel bloedig kaarsvet messensteken witte kringen vol rumoer van[.....]

  • Avondzon

    De late avondzonWerpt haar lange stralensubtiel door het wuivend bladvan de japanse acerwaar het in een bloedrood wordt gevangen. © Aad van Uffelen

  • Liefde of pijn

      Wanneer twee tot één worden,wordt het een gelijk aan het ander.Wanneer ge uzelf in plaats steltvan de ander wordt het levenliefde of pijn! © Aad van Uffelen

Laatste Proza

  • Nieuw begin

      Westlandpoëzie Bagger, stront, rottingbarbeste mestjuichend summum van chaos jubelend tot over de randmet de wind in de rug genomen en genotenverlangend naar het einde onbekend met nieuw Ik zwoeg en hijgslovend en vallend klauter en klim ikop weg naar[.....]

  • Uitzicht op een vrijheid

    De golven breken in elke vorm die ze maar wensen en dan zie je de verschillen in vrijheid welke de zee kiest. Elke druppel in de zee is een ander leven, maar ze werken wel allemaal samen om tot een[.....]

  • Intermezzo uit mijn roman De Kapsalon

      Ooit stop ik op een goeie dag, zei Job en stak er nog maar eentje op Het is nu een goeie dag antwoordde Joke, zijn vrouw de hele kamer die stond blauw Voor de zoveelste keer had zij het[.....]

  • Kwetsbaarheid

    Wat is kwetsbaarheid? Is het dat we bang zijn onderuit gehaald te worden als we te veel van ons zelf laten zien? Of is het dat we ons eigen ik laten zien in al onze zwakheden, zodat we geaccepteerd worden[.....]

Nieuws

  • TwitterSong – het vervolg

    De TwitterSong, een samenwerking van Schrijven Online en de Nederlandse artiest Gerhardt, is een regelrecht succes. Genoeg reden om in volle vaart een vervolg aan te kondigen: Gerhardt gaat in samenwerking met andere songwriters verschillende versies v…

  • Winnaar microwedstrijd IJsbloemen bekend!

    De redactie van Schrijven Online kondigt met plezier de winnaar van de microwedstrijd IJsbloemen aan! Na een spannende laatste ronde is er besloten op een top drie. Het verhaal Voor jou van Bianca Nederlof spande de kroon. Gefeliciteerd! Lees hier de o…

  • Microwedstrijd IJsbloemen – uitslag volgt

    Er zijn talloze inzendingen geweest voor de microwedstrijd IJsbloemen. De redactie is nog druk alle stukken aan het doorspitten, want er zaten veel goede verhalen bij. In het middaguur zal bekend worden gemaakt wie in de shortlist terecht is gekomen en…

  • Vijf tips voor een origineel fantasyverhaal

    Originaliteit in fantasy. Voor sommigen klinkt het als iets logisch; je kunt toch verzinnen wat je wil? Toch worstelen veel schrijvers met hetzelfde probleem: het verhaal zit boordevol clichés. Schrijven Online biedt vijf tips om een fantasyverhaal or…